Όνειρα με χρώμα

 Όνειρα με χρώμα

Κουρασμένη και όμορφη...

 

(Αγνώστου καλλιτέχνη) ή μάλλον του: Victor Olson (1963)

 

https://thewomanisart.blogspot.com/2013/12/blog-post_2140.html 

 

 THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

Η Πρωτομαγιά των λουλουδιών και το πρωτομαγιάτικο στεφάνι

 Η Πρωτομαγιά των λουλουδιών και το πρωτομαγιάτικο στεφάνι

Εξορμήσεις στην εξοχή, λουλουδένια στεφάνια, αρώματα ανοιξιάτικης μέρας. Μικροί και μεγάλοι την Πρωτομαγιά σπεύδουν να γιορτάσουν στη φύση την αναγέννησή της, καθώς η Πρωτομαγιά ουσιαστικά θεωρείται η πρώτη μέρα της άνοιξης. Είναι μέρα που μεταφέρει το μήνυμα της δύναμης, της νίκης, της επικράτησής της.

Κάθε Πρωτομαγιά η φύση δίνει τη δική της μάχη και τελικά την κερδίζει. Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η λαογράφος του «Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη»», Σταυρούλα Πισιμίση, «είναι μια ημέρα νίκης του καλοκαιριού κατά του χειμώνα. Του καλοκαιριού όμως με την έννοια του καλού καιρού, της βλάστησης της γης και κατ’ επέκταση νίκης της ζωής κατά του θανάτου. Υπάρχει η δοξασία ότι όλα ο Μάιος τα κάνει όλα νέα, μια νέα ζωή αρχίζει για τον άνθρωπο και τη φύση. Είναι ο μήνας με μαγικές ιδιότητες θα λέγαμε».

Η επικράτηση της λαϊκής γιορτής κάθε 1η Μαΐου τοποθετείται ανάμεσα στον 12ο και 15ο αιώνα, την περίοδο επίδρασης των Φράγκων, «οπότε έχουμε ουσιαστικά μεταφορά του εορτασμού της άνοιξης από την 1η Μαρτίου την πρώτη μέρα του Μαΐου. Βέβαια, για τη χώρα μας είναι πιο λογική η ημερομηνία της 1ης Μαρτίου, διότι στην Ελλάδα έρχεται πολύ νωρίτερα η άνοιξη απ’ ό,τι στις βόρειες χώρες» υπογραμμίζει η κ. Πισιμίση.

Τα έθιμα της κάθε περιοχής

Η ημέρα έχει άρωμα ανθισμένων λουλουδιών στα μαγιάτικα στεφάνια. Αυτήν τη δροσιά της βλάστησης, της αναγέννησης της φύσης οι άνθρωποι θέλουν να την νιώσουν από κοντά, να την μεταφέρουν στον χώρο τους.

«Υπάρχει όμως μια διαφοροποίηση των ανθρώπων της πόλης και της υπαίθρου. Ο άνθρωπος της πόλης φτιάχνει στεφάνια από λουλούδια ως σύμβολα της άνοιξης και της χαράς. Αντίθετα, ο άνθρωπος που ζει στην ύπαιθρο, τουλάχιστον κάποια χρόνια πριν, έφτιαχνε στεφάνια από πρασινάδες αλλά με καρπούς, σκόρδο (για τη βασκανία) και αγκάθι (για τον εχθρό) ή τσουκνίδα σε κάποια μέρη» επισημαίνει η κ. Πισιμίση και καταλήγει ότι γενικά το δίπολο ζωή – θάνατος υπάρχει σε πάρα πολλές τελετές, συμβολικές κινήσεις μέσα στον λαϊκό πολιτισμό.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει «αυτό που προτιμούν στον αγροτικό κόσμο γενικά είναι οι πρασινάδες, οι καρποί, το σκόρδο. Σε κάποιες όμως περιοχές όπως στην Σέριφο αποβραδίς κρεμούν στην πόρτα στεφάνια από τσουκνίδα, λουλούδια και σκόρδο, ενώ στη Σύμη βάζουν κλωνάρια ελιάς, αγκαθιού, μαύρης συκιάς ενώ ταυτόχρονα οργανώνουν και ομαδικές τελετές που αποβλέπουν κι αυτές να φέρουν στο χωριό τη χαρά, την ευλογία, τη δημιουργία.

Στην Πάργα, τα παιδιά ανήμερα της Πρωτομαγιάς πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν το τραγούδι του Μαγιού και κρατάνε στα χέρια τους κλωνάρια πορτοκαλιάς ή νερατζιάς γεμάτα άνθη, ενώ στην Κέρκυρα περιφέρουν έναν κορμό από τρυφερό κυπαρίσσι το οποίο έχουν τυλιγμένο με κίτρινες μαργαρίτες κι άλλα άνθη αλλά του κρεμάνε και ένα στεφάνι από χλωρά κλαδιά, κορδέλες, μαντήλια προκειμένου να μεταδοθεί το μήνυμα της χαράς, της άνοιξης.

Στον Άγιο Λαυρέντιο στον Βόλο, στολίζουν ένα παιδάκι με λουλούδια. Και στη Ναύπακτο το μαγιόπουλο ενσαρκώνει ένα παιδί το οποίο συνοδεύουν γέροι φουστανελάδες που κουβαλάνε κουδούνια στολισμένα με άνθη ιτιάς.

Στην Εύβοια συνδυαστικά με τα λουλούδια γίνεται και παράκληση για βροχή με στόχο την καρποφορία, ενώ στην Πορταριά, αλλά και στο Ζαγόρι της Ηπείρου μεταμφιέζονται πέντε πρόσωπα σε κορίτσι, γιατρός, γενίτσαρος και άλλα πηγαίνουν πομπή στο χωριό και κάνουν μια παράσταση που συμβολίζει το δίπολο, ζωή και θάνατος.

Στα Άγραφα υπάρχει ένα έθιμο για την ανανέωση του σπιτιού. Οι νοικοκυρές αποβραδίς αδειάζουν τα δοχεία που υπάρχουν στο σπίτι είτε περιέχουν νερό, κρασί είτε οτιδήποτε άλλο και το πρωί τα κορίτσια πηγαίνουν με τις στάμνες να φέρουν το καινούργιο νερό.

Τέλος, στην Κοζάνη κόβουν λυγαριά και την τυλίγουν στη μέση τους για να είναι ευλύγιστοι και δυνατοί».

Γνωστός στους διάφορους πολιτισμούς με διαφορετικά ονόματα, ο Μάιος ονομάστηκε έτσι από τη ρωμαϊκή θεότητα Maja (Μάγια) της οποίας το όνομα προήλθε με τη σειρά του από την ελληνική λέξη Μαία, τροφός και μητέρα. Η Μάγια ταυτίστηκε και με την Ατλαντίδα νύμφη Μαία, μητέρα του Ερμή στον οποίο και αφιερώθηκε ο μήνας. Σύμφωνα με τον τρόπο διαίρεσης του χρόνου των αρχαίων Ελλήνων, ο Μάιος αντιστοιχούσε σε μέρος του Μουνιχιώνα και του Θαργηλιώνα που σημαίνει το μήνα που ο ήλιος καίει, θερμαίνει τη γη. Ήδη από τους Ρωμαίους, η αρχή του μήνα σηματοδοτούνταν από τον εορτασμό της Αγαθής Θεάς ενώ σε όλη τη διάρκειά του τελούνταν γιορτές συνδεδεμένες με την ευφορία των αγρών.

Η φυσιογνωμία του Μαΐου στη λαϊκή αντίληψη είναι δίσημη: συνυπάρχει σ αυτήν το καλό και το κακό, η αναγέννηση και ο θάνατος. Όλες αυτές οι ιδιότητες συγκλίνουν και συγκεντρώνονται στην πρώτη του μέρα, την Πρωτομαγιά. Ο εθιμικός εορτασμός της ως της τελικής νίκης του καλοκαιριού κατά του χειμώνα και της κατίσχυσης της ζωής επί του θανάτου έχει μακρότατη παράδοση με ρίζες που ανάγονται σε προχριστιανικές αγροτικές λατρευτικές τελετές που αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των αγρών και, κατ επέκταση, και των ζώων και των ανθρώπων.

Οι αρχαίοι Έλληνες, ως φλογεροί φυσιολάτρες, γιόρταζαν το άνοιγμα των λουλουδιών και το φτάσιμο της άνοιξης. Aπό τα αρχαιότερα χρόνια του πολιτισμού τους, που έφθασε στην Eλλάδα από τη Θράκη το ρόδο, μαζί με τις Oρφικές διδασκαλίες, το άνθος αυτό έγινε σύμβολο και υμνήθηκε ως η νύμφη των ανθέων. Ο Aνακρέων ύμνησε έτσι το άνθος αυτό του Mαγιού:

«Pόδον, άνθος των ερώτων

αναμίξωμεν τω Bάκχω

ρόδον, ω+ ωραίον άνθος

ενθέντες τοις κροτάφοις

ευθυμήσωμεν εν τούτοις».

Η γιορτή, όμως, της άνοιξης, η αρχαία Πρωτομαγιά, πήρε σιγά-σιγά κι επίσημη μορφή. Από τις παλαιότερες γιορτές, δημιουργήθηκαν τα Ανθεστήρια, η γιορτή των λουλουδιών. Αυτή ήταν η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Ελλήνων. Ιδρύθηκε πρώτα στην Αθήνα, όπου με μεγαλοπρέπεια βάδιζαν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που έφερναν άνθη. Έπειτα τα Ανθεστήρια διαδόθηκαν και σ άλλες πόλεις της Ελλάδος και πήραν πανελλήνια μορφή.

Στα Ανθεστήρια της Ελλάδας «ανασταινόταν» ο… σκοτωμένος Ευάνθης θεός, επίθετο του Διόνυσου, που από το χυμένο αίμα του φύτρωσε, σύμφωνα με το μύθο, η άμπελος. Δρώμενο της Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα κατά τα νεότερα χρόνια ήταν η ανάσταση του Μαγιόπουλου. Ένας έφηβος εμιμείτο στα ξέφωτα του δάσους τον πεθαμένο, τάχατες, Διόνυσο. Κοπέλες τον στόλιζαν με άνθη και του τραγουδούσαν τον «κομμό, το θρήνο και τον οδυρμό, μέχρι που να «αναστηθεί» και μαζί με αυτόν όλη η φύση.

Όταν η ειδωλολατρία προσωποποίησε τις ιδιότητες της Φύσης και τις προσκύνησε σαν συγκεκριμένους θεούς, τότε τις αρχικές εκείνες γιορτές της ’νοιξης μοιράστηκαν μεταξύ τους η Ίσιδα, ο Διόνυσος, η Δήμητρα, ο Απόλλωνας, η Χλωρίδα (Flora) και αν κάποιος άλλος θεός θεωρήθηκε επόπτης της φυσικής παραγωγής ή αίτιος της βλάστησης των φυτών.

Και λοιπόν αντί για την αρχική και ενστικτώδη εκείνη χαρά των ανθρώπων από τη θέα της ζωής που ξαναγεννιέται στη φύση, γιόρταζαν οι δικοί μας πρόγονοι , από υποχρέωση πια, γιορτές, σαν τα Ανθεσφόρια περίπου, τα Ηροσάνθεια, τα Χλόεια, τα Θαλήσια και τέλος τα περίφημα Διονύσια για των οποίων την εξύμνηση συναγωνίζονται οι μεγαλύτεροι λυρικοί ποιητές της Ελλάδας που για την ανοιξιάτικη λαμπρότητά τους ψάλλει ο ουράνιος Πίνδαρος

(Το βλαστάρι του φοίνικα, των Ωρών σαν ανοίξει ο θάλαμος

και τα μυρωδάτα φυτά μυριστούν την εύοσμη άνοιξη,

τότε πετιέται, τότε στη γη των αθανάτων σωρός

χαριτωμένοι μενεξέδες και τριαντάφυλλα

με τα μαλλιά ανακατεύεται

και ηχεί γλυκιά φωνή με λυρικούς αυλούς

και σέρνουνε χορούς για την ανθοστεφάνωτη Σεμέλη).

Αργότερα, με το πέρασμα των αιώνων, η αρχική έννοια της Πρωτομαγιάς χάθηκε και τα έθιμα επιβίωσαν απλώς ως λαϊκές γιορτές στις οποίες συμπεριλαμβάνονται περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, ανακήρυξη του βασιλιά ή της βασίλισσας του Μάη, χορός γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι-γαϊτανάκι. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας με εκδηλώσεις που απαντώνται στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών.

Το στεφάνι

Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι είναι, σχεδόν, το μοναδικό έθιμο που εξακολουθεί να μας συνδέει με την παραδοσιακή Πρωτομαγιά, μια γιορτή της άνοιξης και της φύσης με πανάρχαιες ρίζες, πλούσια σε εκδηλώσεις σε παλαιότερες εποχές. Στις μέρες μας η Πρωτομαγιά με το μάζεμα των λουλουδιών για το πρωτομαγιάτικο στεφάνι, ενισχύει τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση, από την οποία οι περισσότεροι έχουμε απομακρυνθεί, ζώντας στις πόλεις.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, Αικατερίνη Καμηλάκη, το στεφάνι κατασκευαζόταν με βέργα από ευλύγιστο και ανθεκτικό ξύλο κλήματος ή άλλο και στολιζόταν με λουλούδια και κλαδάκια καρποφόρων δέντρων, όπως η αμυγδαλιά, η συκιά και η ροδιά. Ακόμα, το διακοσμούσαν με στάχυα από σιτάρι και κριθάρι, με κρεμμύδι αλλά και σκόρδο για το μάτι. Η χρησιμοποίηση πρασινάδας και όχι τόσο λουλουδιών με σκοπό τη μετάδοση της γονιμότητάς τους ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των μαγιάτικων συνηθειών. Στον αγροτικό χώρο, μάλιστα, δε θεωρείτο απαραίτητο το πλέξιμο στεφανιών. Αρκούσε η τοποθέτηση πάνω από την πόρτα του σπιτιού μιας δέσμης από χλωρά κλαδιά ελιάς, συκιάς, νερατζιάς, πορτοκαλιάς και άλλα μαζί με λουλούδια. Απαραίτητη ήταν, επίσης, η ύπαρξη μεταξύ τους φυτών αποτρεπτικών… του κακού, όπως είναι η τσουκνίδα, το σκόρδο και άλλα.

Σύμφωνα με κείμενο του καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Μιχάλη Τιβέριου, το μαγιάτικο κλαδί ή το άνθινο στεφάνι, έχει κατά πάσα πιθανότητα τις ρίζες του στην αρχαιότητα: «Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνια τα χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά. Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι δεν έλειπαν από καμία σημαντική εκδήλωση του δημόσιου, ιδιωτικού και θρησκευτικού βίου. Επιπλέον, είναι αξιοπρόσεκτο ότι μια σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλίωνος, που αντιστοιχούσε, περίπου, με το δικό μας Μάιο, περιλάμβανε στα δρώμενά της την κατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Το κλαδί αυτό δεν το έφτιαχναν με άνθη, αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δέντρων, στα οποία αναρτούσαν κρεμμύδι και σκόρδο».

Στις μέρες μας που έχουμε καθιερώσει στεφάνια από λουλούδια του αγρού ή των κήπων, τα οποία τοποθετούμε για μερικές μέρες στην κύρια είσοδο των σπιτιών μας. Δύσκολα μπορεί, πια, να ανιχνευτεί συμβολισμός στο σύγχρονο πρωτομαγιάτικο στεφάνι, κατά το Μιχάλη Τιβέριο, αφού για τους περισσότερους δεν αποτελεί, ίσως, τίποτα περισσότερο από μια όμορφη και μυρωδάτη σύνθεση λουλουδιών, χωρίς να παραπέμπει σε συσχετισμούς σύμφωνα με τους οποίους «χαρίζει» στους ενοίκους ενός σπιτιού υγεία, καλή τύχη, ειρήνη, ευτυχία και ευφορία. Σίγουρα, όμως, η κατασκευή του χαρίζει ευφορία σε μεγάλους και μικρούς, που ξεφεύγοντας από τις πόλεις αναζητούν τη χαρά της άνοιξης στην ολάνθιστη φύση.

Πηγή

valentine.gr -  newsbeast.gr

Η Ιταλίδα ...

 Η Ιταλίδα

Δεν ξέρω αν όλες οι Ιταλίδες είναι όμορφες, πάντως αυτή είναι πανέμορφη...

Καλλιτέχνης: Lorenzo Sperlonga

 

Σημείωση δική μου: 

Δεν είναι απλά όμορφες, είναι πανέμορφες, σου λέω... 

Βέβαια, εννοείται ότι προηγούνται σε ομορφιά οι Ελληνίδες ! ! ! 

 

Και για του λόγου το αληθές δες εδώ τι γράφω, καιρό πρίν... 

 

 https://thewomanisart.blogspot.com/2013/12/blog-post_6914.html

THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

Απλά, υπέροχη...

 Απλά, υπέροχη...

«Η λεπτότητα στη γυναίκα είναι δύναμη.»
Αρτούρ Σοπενχάουερ

Καλλιτέχνης: Art Frahm (1907–1981).

 

https://thewomanisart.blogspot.com/2022/05/blog-post.html

 

THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

Η θεά Τύχη...

 Η θεά Τύχη

Από το 1ο βιβλίο της σειράς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ των ΑΔΕΛΦΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ, την ΤΙΤΑΝΟΜΑΧΙΑ. Περί θεάς Τύχης:

 (...) Στον Όλυμπο ζει και μια καλοσυνάτη θεά που µόνο καλά δώρα φέρνει στους ανθρώπους. Είναι η θεά της ευτυχίας και της αφθονίας, η θεά Τύχη. Στα χέρια της κρατά ένα κέρατο. Είναι το «κέρας της Αμαλθείας» που ξεκόλλησε από την ιερή αυτή κατσίκα, τότε που έπαιζε μαζί της ο μικρός Δίας. Γυρίζει η λυγερή θεά τον κόσμο και σκορπίζει στους ανθρώπους τα πλούσια δώρα που βγαίνουν ατέλειωτα μέσα απ’ αυτό. Τα μάτια της όμως είναι πάντα δεµένα και τα δώρα πηγαίνουν σ’ όποιον τύχει, σε δίκαιο ή άδικο, σε εργατικό ή όχι. Καλότυχος εκείνος που θα συναντήσει στο δρόμο του την Τύχη. Αμέσως αυτή γυρίζει ανάποδα το «κέρας της αφθονίας» και βγαίνουν τα δώρα πλουσιοπάροχα. Πολύ λίγοι, όμως, είναι οι τυχεροί, γιατί είναι πολύ σπάνιο να συναντήσει κανείς στο δρόμο του την απλόχερη θεά. Και οι πραγματικά τυχεροί ακόμα λιγότεροι, αφού ο πλούτος μόνος του δε φτάνει για να ’ρθει στον άνθρωπο η ευτυχία. (...)

 

https://thewomanisart.blogspot.com/2013/12/blog-post_9641.html

 

THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

Λίγο πριν κοιμηθεί...

 Λίγο πριν κοιμηθεί...

...Το μυαλό της ταξιδεύει σε εκείνον που πάντα την αποκαλεί πριγκίπισσά του και που την προσέχει τόσο πολύ. Αυτή τη στιγμή δεν είναι κοντά της αλλά ξέρει πως η σκέψη του ποτέ δεν την αφήνει γιατί την αγαπάει και είναι τα πάντα για εκείνον, η πηγή της εμπνευσής του, η μούσα του, αλλά και εκείνη με την οποία θέλει να μοιραστεί τα πάντα, κάθε στιγμή της ζωής του. Η σκέψη τη ζεσταίνει, τη χαλαρώνει και γλιστράει στην γλυκιά ανυπαρξία του ύπνου με ένα χαμόγελο στα χείλη της και μια τρυφερή μελωδία στα αυτιά της. Τον αγαπάει όπως την αγαπάει και ξέρει ότι είναι για πάντα.

http://nuhterinipena.blogspot.com/2011/10/blog-post.html

THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

Τι είναι η γυναίκα;

 Η Γυναίκα...

Τι είναι η γυναίκα;

Είναι εκείνη, που όσο και αν δείχνει τη σκληρότητά της δεν παύει να είναι το κρυστάλλινο βάζο που αν ραγίσει, δεν πρόκειται ποτέ να είναι όπως πριν...
Είναι εκείνη που πρέπει να μεταχειρίζεσαι σαν το Άγιο Δισκοπότηρο την ώρα της Θείας Κοινωνίας...
Είναι εκείνη που φέρνει στο κόσμο τη ζωή...
Είναι εκείνη που υποφέρει για να μας φέρει στη ζωή...
Είναι εκείνη που νοιάζεται όσο κανείς άλλος για τα παιδιά της...
Είναι εκείνη που με το χάδι της σε στέλνει στον έβδομο ουρανό...
Είναι εκείνη που ο έρωτάς της σε κάνει καινούργιο άνθρωπο...
Είναι εκείνη που όταν νοιάζεται για σένα, σου δίνει φτερά...
Είναι εκείνη που με την απαλότητά της, σου δίνει ηδονή...
Είναι εκείνη που όταν δεθείς μαζί της, περνάς σε ένα άλλο επίπεδο επικοινωνίας και επικοινωνείς με το νου...
Είναι εκείνη που όταν ακουμπήσουν τα χείλη σου στα δικά της ή στο απαλό της δέρμα, η καρδιά σου πάει να σπάσει...
Είναι εκείνη που όταν σου λέει «Σ' Αγαπώ», στην κυριολεξία σε κάνει να λιώνεις!...

Καλλιτέχνης: Pino Daeni

THE WOMAN IS ART - Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ

 https://thewomanisart.blogspot.com/2012/02/blog-post.html 

 

Σημείωση δική μου:

Υπάρχει κάποιος που δεν συμφωνεί ; 

Οι δώδεκα μήνες -Στρατής Δούκας

 Λογοτεχνία

Οι δώδεκα μήνες
Στρατής Δούκας

Το πρωί τράβηξα μόνος μου στο μοναστήρι, που βρισκόταν πάνω στο βουνό, καμιά μισή ώρα έξω απ’ το χωριό. Ήταν κι αυτό ρειπωμένο. Μονάχα το μπροστινό και λίγο απ’ το πλάγι του στεκόταν ακόμα, έτοιμο και αυτό να πέση. Από τη μισογκρεμισμένη του πόρτα μπήκα μέσα. Οι καλόγεροί του σαν να κοιμούνταν. Τα κελάρια του γεμάτα, τα μιντέρια του στρωμένα. Απ’ τα μικροπαραθυράκια του έβλεπα πέρα τα μαύρα βουνά, σαν κύματα που με κύκλωναν. Πατήματα δεν ακούονταν στις πλάκες της αυλής πού ‘ταν σκεπασμένες από αγριόχορτα και φύλλα. Η νύχτα έφτανε βουβή. Μονάχα ο ρύακας μουρμούριζε. Όταν το νυχτοπούλι άρχιζε τα ρυαχτά του, αποτραβιόμουνα στη φωτιά του τζακιού μου, συντροφευμένος από σκιές … 

 Το μοναστήρι είχε πολλά παλιά πράγματα. Το πιο πολύτιμο ήταν ένα βημόθυρο, από το τέμπλο της εκκλησίας. Απάνω στα δυο βαριά βουνίσια ξύλα του ήταν ζωγραφισμένος ο «Ευαγγελισμός» και σειρά, από πάνω προς τα κάτω, στη μεριά που θηλύκωναν, οι «δώδεκα μήνες» που παράσταιναν τη ζωή του τόπου, τον καιρό που ζωγραφίστηκαν. Μιλούν για το λαό, όπως ήταν τότε, με τους αρχόντους του, τις δουλειές και τα συνήθεια τους, επάνω κάτω έτσι όπως τά ‘νιωθα καθώς τους ξεσήκωνα. 

 Ιανουάριος : Είναι νύχτα ακόμα. Μέσα στο κατάκλειστο σπίτι, η παλιά αρχόντισσα με τα νυχτικά της, τα σγουρά μαλλιά αχτένιστα χυμένα στους ώμους της, κάθεται στην πολυθρόνα συρμένη δίπλα στο τζάκι. Δυο υπηρέτριες όρθιες την υπηρετούνε. Η μια μόλις μπαίνει κουβαλώντας ένα χοντρόξυλο. Η άλλη φεύγει από μπροστά της σαστισμένη. Η κυρά της, ανασηκωμένη στο κάθισμα, της φωνάζει θυμωμένα. Βιάζεται να ετοιμαστή για την εκκλησία της. 

 Φεβρουάριος : Παραμονή αποκριάς. Ο χωρικός κατεβάζει τα βόδια του με το βοδαμάξι του, να τα πουλήση. Κάποιος τα χτυπά από πίσω να προχωρήσουν. Το μεγάλο κολώνει μουγκρίζοντας. Το μικρό ακολουθεί φοβισμένο. Ο ζωέμπορας, ριγμένος βαριά πάνω στο ραβδί του, τα κοιτάζει λοξά σα να τα ζυγιάζη. Τα κοιτάζει κι ο χωρικός όπως τα σέρνει μπροστά του, σα για μια τελευταία φορά, λυπημένα … 

 Μάρτιος : Μέσα στο πυκνό δάσος, μέσα στην αστέναχτη φύση, τ’ όρνιο περνά ψηλά κρώζοντας. Έπειτα, μες στη σιγαλιά, ακούγεται το χτύπημα του ξυλοκόπου. Δυο άντρες κόβουν ξύλα. Η γυναίκα τα σηκώνει από χάμω με κόπο. Εδώ απάνω στα βουνά, που η ζωή είναι φτωχή με πολλά βάσανα, μονάχα τα νερά είναι μπόλικα και τα ξύλα … 

 Απρίλιος : Λιώσανε πια τα χιόνια. Τα κουδούνια λαλούν γλυκά, τα ποτάμια κατηφορίζουν. Στις πολιτείες, σε κιόσκια χωμένα μέσα σε πρασινάδες, οι κοπέλες κόβουν τα πρώτα λουλούδια. Τ’ αυλάκια, οι φράχτες κελαηδούν. Τ’ αυτιά γεμίζουν από ήχους. Στο σπίτι, μέσα στην αυλή, η τριανταφυλλιά μεγάλωσε και σκάλωσε ως το παράθυρο. Από κει απλώνει η κοπέλα το χέρι και κόβει το πρώτο τριαντάφυλλο, για να στολίση το κεφάλι … 

 Μάιος : Αυγή ακόμα, όλα είναι σκούρα και τ’ ανήλια μέρη είναι σκοτεινά σα νύχτα. Το χορτάρι μόλις χρυσίζει στην πρώτη αχτίδα. Τ’ αρχοντόπουλο με τον υποταχτικό του πάει καβάλα για κυνήγι. Το πρωινό αγέρι που φυσά, του παίρνει τη σάρπα. Το σκυλί τρέχει μπροστά μυρίζοντας. Μέσα απ’ τη φτέρη πετιέται ο λαγός … Μόλις προφταίνει να γυρίσει το κεφάλι … 

 Ιούνιος : Έφτασε το θέρος. Ο κόσμος είναι χυμένος έξω στα χωράφια και δουλεύει. Όλη τη μέρα θερίζουν, δεματίζουνε. Τα βράδια φτάνουνε κουρασμένα. Οι γυναίκες με τα γαϊδουράκια φεύγουν μονάχες για το χωριό. Οι άντρες κάθονται να φαν κι ύστερα ξαπλώνουν δίπλα στα δεμάτια. Περνούν μεσάνυχτα κι ακόμα ακούς κουβέντες. Τα γκρεμνά είναι γεμάτα από μια χρυσαφένια ημεράδα. Όλα, θαρρείς, μαζί τους αγρυπνούν και ξαποσταίνουνε … 

 Ιούλιος : Ο άρχοντας κρατώντας μπράτσο τη γυναίκα του, που δεν ξέχασε να πάρη μαζί της και το κανατάκι της, βγαίνει να δη τα υποστατικά του. Οι δούλοι του δουλεύουν. Κουρασμένοι, δεν έχουν τον καιρό ούτε να τον κοιτάξουν. Παίρνει τότε και αυτός κάτι απ’ τα χέρια τους, τάχα να τους βοηθήση … 

 Αύγουστος : Απ’ το πρωί, οι κοπέλες βγήκαν στ’ αμπέλια. Στις πλαγιές τώρα ακούονται τα γέλια τους και τα χάχανά τους. Μέσα στην πόλη ακούονται, πάλι, άλλοι χαρούμενοι κρότοι. Οι βαγενάδες που φτιάχνουν τα βαγένια τους … 

 Σεπτέμβριος : Τα σταφύλια κουβαλήθηκαν στα σπίτια και πέφτουν με κοφίνια και με κάδους μές στα πατητήρια. Τ’ ανοιχτά κατώγια των σπιτιών μυρίζουν. Βγαίνουν τα καινούρια τσίπουρα και τα πετιμέζια … 

 Οκτώβριος : Πέρασαν και τα πρωτοβρόχια. Η παλιά καλαμιά έχει μαυρίσει και σαπίσει. Τα βόδια ανασηκώνουνε παντού τ’ αφράτα χώματα, που χύνονται μαλακά γύρω από τ’ αλέτρι. Τα χωράφια απλώνονται σα βελούδο, ανεβαίνοντας ως το δάσος, σιμά στ’ αγριοβαλάνια. Από κει πάλι ακούεται το πελέκι που κόβει κλαδί για το χειμώνα. Δεμένο περιμένει τ’ άλογο στη ρίζα του χαμόπρινου. Όταν φορτώνεται να φύγη, ο τόπος γεμίζει από ερημιά. Πέρα, βαθιά, ακούονται φωνές και μακρινά γαυγίσματα. 

 Νοέμβριος : Έχει πλακώσει πια ο χειμώνας. Έξω φυσά ο αγέρας σε μια πλάση πεθαμένη και σαβανωμένη. Τα γυμνά κλαριά της λεύκας δέρνονται. Τα χλωμά φυλλαράκια σιγοτρέμουν. Οι αχνοί σβήνουν μέσα στην ερημιά. Άξαφνα ακούγεται μια τουφεκιά στα πλάγια … 

 Δεκέμβριος : Παραμονή Χριστούγεννα. Σφάζονται τα γουρούνια. Μέσα στην αυλή κρέμονται μ’ ανοιγμένη την κοιλιά, ανάποδα. Ο νοικοκύρης όρθιος σιάζει το κρέας τους. Η νοικοκυρά, καθισμένη πιο πέρα, πλένει μέσα στο λεβέτι τ’ άντερα, μαλώνοντας τη γάτα. Έξω ακούονται οι γκάιντες, τα κάλαντα …

Όταν ξεσήκωσα και τους δώδεκα μήνες, είχε περάσει η άνοιξη. Μες στ’ αυγινό αγέρι, τα τριαντάφυλλα της αυλής άνοιγαν κι η μοσκοβολιά τους με μέθαγε. Έξω απ’ τα παράθυρά μου τα πουλιά κελαηδούσαν, ο ήλιος έλαμπε. Όταν βγήκα ν’ αποχαιρετίσω, διχαλωτά πέφταν τα ποτάμια, σμίγοντας βοερά, σα να διπλοχαιρετιούνταν. Έσκυψα κι ήπια. Ψιλές ψιχάλες μου ράντισαν το πρόσωπο. Ξαναγύρισα στο μοναστήρι να ευχαριστήσω τη «Δεξά Παναγιά» και να ετοιμάσω τα πράγματά μου …

(Απ’ το βιβλίο Οδοιπόρος, εκδόσεις Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη 1968)

Ανθολόγιο για τα παιδιά του δημοτικού, τρίτο μέρος, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1975, ανατύπωση από τις εκδόσεις Καλοκάθη

https://nomosophiaanthologio.blogspot.com/

Κεραυνοβόλος έρωτας !

Κεραυνοβόλος έρωτας

Με αφορμή την καταχώρηση μιας φίλης μας και ένα σχόλιο που είδα εκεί αποφάσισα να παρουσιάσω μία άλλη πλευρά της αγάπης.

 Με λύπη διαπίστωσα ότι ορισμένοι δεν έχουν  κατανοήσει την έννοια της αγάπης σωστά αλλά και του έρωτα. Παρατήρησα ότι πολλοί είναι αυτοί που νομίζουν ότι ο έρωτας είναι μόνο η σαρκική ηδονή και αναρωτιέμαι τι διδάσκοντες είχαν ή τι διδάχθηκαν σχετικά.  Δεν θα παρουσιάσω εδώ καμιά ερμηνία από λεξικό, αφού σε ορισμένα η έννοια του έρωτα είναι εξαιρετικά λίγο αναλυμένη και σε κάποια λανθασμένη, γιατί θεωρήθηκε ότι το αρχαίο κείμενο που μελέτησε ο συγγραφέας του λεξικού ήταν και η μοναδική ερμηνία. Ανάλογα υπάρχουν πολλά λεξικά με ελλείψεις και ορισμένα με λάθη και στα χρόνια που αναζητώ. ΤΟ ΜΟΝΟ που είδα και είναι αξιόλογο είναι ένα αρχαιοελληνικό λεξικό της απλής καθαρεύουσας, το οποίο βρήκα τυχαία. Κάθε λέξη που αναζήτησα την βρήκα σε αυτό και μάλιστα με πολλές ερμηνίες, γεγονός που δείχνει ότι τα νεολληνικά λεξικά είναι τα περισσότερα για τα σκουπίδια με πρώτο και κυριότερο το λεξικό του Μπαμπινιώτη. Μην σας φαίνεται παράξενο αλλά όταν αναζητεί κάποιος λέξεις της νεοελληνικής και δεν τις βρίσκει, αλλά τις βρίσκει σε ένα λεξικό της αρχαίας τότε τι συμπέρασμα εξάγεται; 

(Σημείωση δική μου: Δεν συμφωνώ με τον χαρακτηρισμό του λεξικού του κ.Μπαμπινιώτη) 

 Επιστρέφω και πάλι στην έννοια του έρωτα.

Στα γυμνασιακά μου χρόνια είχα την ευτυχία να έχω μια καθηγήτρια φιλόλογο η οποία δεν είχε ιδέα από μαθηματικά. Αυτό βέβαια είχε συνέπειες στην ανάπτυξη λογικής και την δούλευα αν και ήμουν μικρός ακόμη. Ήταν όμως μία ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ φιλόλογος και αναλυτής με αποτέλεσμα όταν αναλύθηκε η έννοια έρωτας, κάλυψε η ανάλυσή μας ΟΛΕΣ τις πτυχές αυτού. Είμαι αναγκασμένος να κάνω μια εισαγωγή για να φτάσω στην περίπτωση του κεραυνοβόλου έρωτα.

 Έρωτας λοιπόν είναι η ΕΝΤΟΝΗ ΑΓΑΠΗ προς:

Ένα πρόσωπο,

ένα πράγμα,

μία κατάσταση,

μία ιδέα,

και τέλος προς εικόνες της φύσης.

 Φυσικά δεν είμαι αναλυτής ο οποίος θα αγγίξει κάθε πτυχή ξεχωριστά και αφήνω στον στοχασμό σας την εννοιολογική προσέγγιση του έρωτα σε μια πιο πλήρη ανάλυση. Θα πρότεινα σε φιλόλογους αν δεν έχουν ήδη ένα σχέδιο μαθήματος σχετικά, να αναπτύξουν την έννοια την οποία εμείς είχαμε αναλύσει πάμπολες φορές και την προσεγγίζαμε από διάφορες πτυχές, ανάλογα με τον φιλόλογο που δίδασκε, αλλά και τις δικές μας προθέσεις.

 Η "περίπτωση" του κεραυνοβόλου έρωτα ήταν μία περίπτωση την οποία αρνήθηκα επίμονα όταν ήμουν μικρός, αφού θεωρούσα ότι η αγάπη αναπτύσσεται σταδιακά. Στην πορεία της ζωής μου όπως και κάθε ένας ή μία από εσάς, είχα εμπειρίες που όρισαν συνθήκες κεραυνοβόλου έρωτος. Αυτό το γεγονός το εντόπισα αρκετές φορές αλλά είδα σταδιακά ότι ήταν στην δική μου πρόθεση να ελέγξω το συναίσθημα που κυριαρχούσε από την έντονη έλξη και άλλες φορές έφυγα με το παράπονο γιατί έρπεπε να βρεθώ κάπου και άλλες φορές άφηνα την απόσταση που υπήρχε ανάμεσα σε εκείνη που είχα την έντονη έλξη να μας χωρίσει παρά το έντονο ενδιαφέρον που αναπτύσσονταν. Αυτό συνέβαινε κατά τα ταξίδια και όταν γνώριζα ψυχούλες που έμεναν μακριά από τον τόπο όπου διέμενα ή θα διέμενα.

 Η κατάσταση αυτή που ορίζεται από τον κεραυνοβόλο έρωτα ορίζεται από την συμβατότητα της ψυχής. Στη Θεολογία ορίζεται η δημιουργία της γυναίκας από το πλευρό του Αδάμ. Με τον Λόγο ΜΟΝΟ ο Θεός όρισε οι ψυχές που ταιριάζουν να έλκονται και αυτό όρισε την μετέπειτα έντονη επιθυμία ζευγαρώματος ΟΧΙ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ αλλά την ανάπτυξη αγάπης η οποία θα γίνει αιώνια. Η έλξη αυτή μερικές φορές είναι πολύ έντονη και στο πρώτο στάδιο δεν υπάρχει μεγάλη αγάπη, αλλά υπάρχει έντονη επιθυμία να βρίσκονται οι δύο ψυχές κοντά η μία στην άλλη.

 Στην πορεία η αγάπη ασκείται και φαινόμενα που έχουν να κάνουν με την δέσμευση που θα ακολουθήσει έχουν επιπτώσεις και ορίζεται ένα ερωτικό παιχνίδι κατά την διάρκεια του οποίου οι δύο ή ένας από τους δύο συντρόφους αρνούνται την δέσμευση. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει ήδη σαρκική επαφή και τότε η ένωση είναι πιο εύκολη και πιο πιθανή. Αν δεν υπάρχει σαρκική επαφή τότε το έντονο συναίσθημα που αναπτύχθηκε αρχικά σβήνει και ΜΟΝΟ το παιχνίδι είναι αυτό που ορίζει και "ωριμάζει" η αγάπη, δηλαδή ωριμάζουν οι συνθήκες ένωσης. Αν και σε αυτό το στάδιο αρνηθεί ο ένας από τους δύο την ένωση τότε συχνά χάνονται οι μεγάλοι έρωτες. Είναι αυτό που συχνά λέω ότι οι γυναίκες για μία λεπτομέρεια χάνουν τον άντρα της ζωής τους τον οποίο μπορεί να αρνηθούν γιατί είχαν λίγη σκόνη τα παπούτσια του. ΝΑΙ Εεεεεεεε μην σας φαίνεται παράξενο αφού συχνά οι λόγοι που διώχνουν οι γυναίκες τους άντρες που τις αγαπούν ΑΛΗΘΙΝΑ, είναι πολύ μικρότερης σημασίας από λίγη σκόνη στα παπούτσια.

 Με την ευκαιρία θα σας κουράσω λίγο και θα αναφερθώ στο παιχνίδι του έρωτα.

 Η άρνηση στην έλξη αυξάνει τον πόθο της ένωσης και έχει αποτέλεσμα να γίνεται ένα αγώνας να κερδίσει ο ένας (συνήθως ο άντρας) την καρδιά της εκλεκτής του επειδή διέκρινε ψυχικά ότι εκείνη είναι το άλλο του μισό, αν και εκείνη "χαμπάρι κι έχει" (θα το πω στα ποντιακά) δηλαδή δεν έχει αντιληφθεί την ψυχική έλξη γιατί μπορεί να είναι ερωτερυμένη με τον όμορφο πχ Ρουβά ή άλλο αστέρι της μουσικής ή του κινηματογράφου. Φυσικά όλες σας ξέρετε ότι έτσι είναι και μην κρυφτείτε πίσω από το δάχτυλό σας, αφού ΟΛΕΣ ερωτεύεστε το άπιαστο και χάνετε την αγάπη μέσα από τα χέρια σας.

 Θα μπορούσα να αναλύω για ώρες το παιχνίδι του έρωτα αλλά κάθε κατάσταση είναι αποτέλεσμα της ιδιοσυγκρασίας του κάθε ατόμου και οι συμπεριφορές δεν μπορούν να γενικευτούν αφού συχνά ίδια συμπτώματα έχουν διαφορετική αφετηρία ή τελικό προσδιορισμό.

 

 Πηγή

 

Απρίλιος-ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!

 

ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ! Απρίλιος

“Έστησ’ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη,

Κι η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα…”

(Διονύσιος Σολωμός)

Λαογραφικά και παροιμίες για να καλωσορίσουμε τον Απρίλιο!

Λαογραφικά:

Ο Απρίλιος είναι ο τέταρτος μήνας κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Κατά το Ρωμαϊκό αποτελούσε το δεύτερο μήνα του έτους και ονομάστηκε έτσι (Aprilis) απ’το λατινικό ρήμα aperio, που σημαίνει ανοίγω. Ανοίγει δηλαδή η γη τους κόλπους της, γεμάτους ομορφιές.

Είναι ο μοναδικός μήνας της χρονιάς που το όνομά του φανερώνει την κατάσταση και τον χαρακτήρα της χρονικής περιόδου που καλύπτει, σε αντίθεση μ’ όλους τους υπόλοιπους, που οι ονομασίες τους άγουν την ετυμολόγησή τους σε θεούς, αυτοκράτορες, ή στην αριθμητική τοποθέτησή τους μέσα στη χρονιά.

Ο λαός ονομάζει τον Απρίλη Ανθομήνα, γιατί φέρνει πολλά άνθη, Ξεροκοφινά και Τιναχτοκοφινίδη γιατί τότε εξαντλούνται οι φτωχικές συγκομιδές του γεωργού, Αηγιωργίτη απ’τον εορτασμό της μνήμης του Αγ. Γεωργίου (23) και Λαμπριάτη επειδή κατ’ αυτόν συνήθως συμπίπτει ο εορτασμός του Πάσχα.

Η γιορτή του Αγίου Γεωργίου θεωρείται χρονικό σύνορο κυρίως για τους κτηνοτροφικούς πληθυσμούς. Ο αϊ-Γιώργης, μαζί με τον αϊ-Δημήτρη στις 26 Οκτωβρίου, είναι τα δύο συνόρατα του χρόνου. Απ’ του Αγ. Γεωργίου αρχίζει το θέρος και ανεβαίνουν οι τσοπάνηδες στα βουνά, στις καλοκαιρινές τους βοσκές. Από του Αγίου Δημητρίου πάλι αρχίζει ο χειμώνας και το κατέβασμα στα χειμαδιά.

Το όνομα «Γεώργιος» είναι πνευματική μεταφορά από την αγροτική μας ζωή και βγαίνει από το ουσιαστικό «γεώργιον», που σημαίνει κτήμα ή χωράφι καλλιεργούμενο (ή καλλιεργήσιμο). Γίνεται όμως και επίθετο: «γεώργιος», για τον άνθρωπο που επιδέχεται την πνευματική καλλιέργεια, ή που τον επέλεξε γ’ αυτό η Μοίρα ή ο Θεός. («Χριστού γεώργιον» ονομάζεται στην Υμνογραφία του, ο άγιος Γεώργιος).

Η ημέρα έχει πλέον μεγαλώσει αρκετά και δεδομένου ότι οι εργάτες των γεωργικών εργασιών προσλαμβάνονταν από ανατολής μέχρι δύσης του ηλίου, συνέφερε τους γεωργούς ακόμη και οκνηρούς εργάτες να προσλάβουν:

«Τον Απρίλη και τον Μάη, έπαιρνε ακαμάτη εργάτη.»

Για τη βροχή του Απριλίου υπάρχουν πολλές παροιμίες:

«Του Απρίλη η βροχή, κάθε κόμπος και φλουρί.»
«Αν ρίξει Απρίλης τρεις βροχές κι ο Μάης άλλες δύο,
να δεις σταφύλια σαν παιδιά και πίτες σαν αλώνια.»

Ο Απρίλιος με τον Μάιο είναι οι κατεξοχήν μήνες των λουλουδιών:

«Ο Απρίλης με τα λούλουδα κι ο Μάης με τα ρόδα.»

Ο Απρίλης όμως δεν είναι πάντοτε καλοκαιρινός:

«Το κρύο φύλαε ως τ’ Απριλιού τις δώδεκα,
ακόμα και στις δεκαχτώ πέρδικα ψόφησε στ’ αυγό.»

Ένα έθιμο κατεξοχήν ανοιξιάτικο και χαρούμενο, με χαρακτήρα γονιμικό και αποτρεπτικό, είναι οι κούνιες που γίνονται το Πάσχα.

Τα λαογραφικά από τον Οίακα

 Πηγή

το Ευθυμογράφημα ... διδάσκει...

 Το Ευθυμογράφημα ... διδάσκει ! [1]

Πρόσεχε, με ποιόν ταξιδεύεις 
Τον περασμένο μήνα είχα πάει στην Πρέβεζα για μια εκπομπή στην τηλεόραση και γύρισα με το αεροπλάνο από τα Γιάννενα.
Κάθε φορά που ταξιδεύω με αεροπλάνο έχω ένα σύστημα. Λέω ψέματα ότι καπνίζω, για να μη με βάλουν δίπλα σε μωρά.
Τα μωρά στο αεροπλάνο είναι σαν τις διαφημίσεις στο Ντάλας. Σου κόβουν το καλύτερο. Πας να κοιμηθείς, κλαίνε. Πας να διαβάσεις, κλαίνε. Πάς να κλάψεις, γελάνε. Είπα λοιπόν ότι καπνίζω και με βάλανε να κάτσω με τους μεγάλους.
Το μόνο κακό σε αυτή την ιστορία είναι ότι ποτέ δεν ξέρεις με πόσο μεγάλους θα σε βάλουν να κάτσεις. Δεξιά μου ήταν μια κυρία που κοιμόταν. Αυτή δεν ήταν πρόβλημα. Αριστερά μου ήταν ένας κύριος που δεν κοιμόταν. Αυτός ήταν πρόβλημα. Θα πρέπει να ήταν μεταξύ εκατό και εκατόν είκοσι. Έμενε, μου είπε, στα Γιάννενα και πήγαινε στην Αθήνα να κοιτάξουν τα μάτια του, γιατί τώρα τελευταία δεν έβλεπε καλά.
Στο αεροδρόμιο με περιμένει η τσούπρα, με πληροφόρησε.
Ποια τσούπρα ; ρώτησα.
Η εγγονή μου.
Ο παππούς στύλωσε το σταχτί βλέμμα του πάνω μου.
Εσύ είσαι παντρεμένος ; με ρώτησε.
Είμαι, είπα.
Έχεις πολλά εγγόνια ;
Αισθάνθηκα να ιδρώνω ξαφνικά. Ηρέμησε, είπα στον εαυτό μου. Αφού σου το ‘πε ο άνθρωπος ότι δε βλέπει καλά.
Όχι, είπα.
Γιατί ; ρώτησε ο παππούς.
Δεν έλαχε, είπα.
Ο παππούς κούνησε το κεφάλι του :
Θες να σου πω τη γνώμη μου ; Ζωή χωρίς εγγόνια είναι σαν ρακί χωρίς μεζέ.
Δεν πίνω ρακί, είπα.
Είχα αρχίσει να ιδρώνω πάλι. Τι θυμώνεις ; Αφού δε βλέπει καλά … ξαναείπα στον εαυτό μου.
Ο κόσμος σήμερα δεν αγαπά τα εγγόνια. Εμένα ο παππούς μου είχε σαράντα επτά εγγόνια. Κι είχαμε και τους Τούρκους τότε στα Γιάννενα!
Ο παππούς στύλωσε πάλι πάνω μου το σταχτί φονικό βλέμμα.
Από την Αθήνα είσαι ή από τα Γιάννενα ;
Από την Αθήνα.
Τότε δε θα πρόλαβες τους Τούρκους, είπε ο παππούς. Εσείς οι Αθηναίοι απελευθερωθήκατε νωρίτερα από μας του Ηπειρώτες.
Αυτό είναι αλήθεια, παραδέχτηκα με ευγνωμοσύνη.
Κακό πράμα οι Τούρκοι, είπε ο παππούς.
Αυτό είναι αλήθεια, ξαναείπα.
Στους Βαλκανικούς πολέμους ήμουνα επιλοχίας, είπε ο παππούς. Πολέμησα στο Μπιζάνι.
Κάρφωσε πάλι το σταχτί βλέμμα επάνω μου. Πρόσεξε, σού ‘ρχεται, είπα στον εαυτό μου.
Εσύ στους Βαλκανικούς πολέμους τι βαθμό είχες ; με ρώτησε ο παππούς.
Άκουσα κάτι σαν λόξυγγα από δεξιά μου. Η κυρία είχε ξυπνήσει και παρακολουθούσε γεμάτη ενδιαφέρον το διάλογο. Είδα την ιπταμένη να είναι κι αυτή σκασμένη στα γέλια. Ο επιλοχίας των Βαλκανικών πολέμων κι εγώ είχαμε γίνει θέαμα του αεροπλάνου.
                                                                      …
Από το Μπιζάνι θα περάσουμε ; ρώτησε ο παππούς.
Όχι απ’ ότι ξέρω.
Κάθε φορά που περνάω από το Μπιζάνι, θυμάμαι εκείνη την κυκλωτική κίνηση που κάναμε το ’12 στον Εσάτ πασά. Τη γράφουν όλες οι εγκυκλοπαίδειες. Μας περίμενε από δεξιά και τον χτυπήσαμε από αριστερά.
Το φονικό σταχτί βλέμμα καρφώθηκε πάλι επάνω μου :
Τον θυμάσαι εσύ τον Εσάτ πασά ;
Όχι πολύ καθαρά, είπα.
Ήσουν έφεδρος τότε ; ρώτησε ο παππούς.
Είδα τον έναν από τους πιλότους να βγαίνει από την καμπίνα και να με πλησιάζει βιαστικά. Μαζί του ήταν η ιπταμένη. Έρχονταν για να μη χάσουν το θέαμα.
Τι γίνεται, θα φτάσουμε καμιά ώρα στην Αθήνα ; ρώτησα τον πιλότο.
Ο πιλότος κοίταξε το ρολόι του.
Σε ένα τέταρτο θα είμαστε στο Ελληνικό, είπε.
Τώρα πού είμαστε ; ρώτησε ο παππούς.
Ο πιλότος έσκυψε και κοίταξε από το φινιστρίνι.
Τώρα περνάμε από την Αράχωβα, είπε.
Εδώ δεν είχε φτάσει ο Εσάτ πασάς, μας καθησύχασε ο παππούς.
Όχι, αλλά είχε φτάσει ο Ομέρ Βρυώνης, είπα.
Ο παππούς γύρισε και με κοίταξε γεμάτος βουβό ενθουσιασμό :
Τον πρόλαβες κι αυτόν, βρε θηρίο ;

https://dimodidaskalos.blogspot.com/2011/05/blog-post_18.html

[1] Φρέντυ Γερμανός, «κατάστασις απελπιστική αλλά ΟΧΙ σοβαρή», σ. 131 κ. επ., εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 1999

Αναρτήθηκε από ΝΟΜΟΣΟΦΙΑ

Εικόνες : [Α] Εσάτ πασάς _ [Β] Ομέρ Βρυώνης

ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΣΥΜΠΥΚΝΩΝΕΙ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΣΥΜΠΥΚΝΩΝΕΙ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

  ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ
Φέτος η επέτειος της 25ης Μαρτίου 1821 θα εορτασθεί δέκα ημέρες πριν από την επέτειο των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Η ηρωική Έξοδος των Ελευθέρων Πολιορκημένων πραγματοποιήθηκε στις 10-11 Απριλίου 1826 (ξημερώνοντας των Βαΐων). Έχει καθιερωθεί να εορτάζεται πάντα το Σάββατο του Λαζάρου και την Κυριακή των Βαΐων.

Η φετινή λαμπρή επέτειος μάς θυμίζει ότι στο πολιορκημένο Μεσολόγγι του 1825-1826 και στην απόφαση της Εξόδου συμπυκνώνονται και αναδεικνύονται οι πνευματικές και ηθικές αξίες της Ελληνικής Επαναστάσεως.
Στο Μεσολόγγι αναδείχθηκε η συμβολή της Χριστιανικής Πίστης και των Ορθοδόξων κληρικών. Ο Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ ήταν ο εμψυχωτής των Πολιορκημένων. Κήρυττε την ενότητα, εργαζόταν χειρωνακτικά στα τείχη, κατέπαυε τις έριδες, μετέδιδε τη Θεία Κοινωνία. Το βράδυ της Εξόδου κλείσθηκε στον Ανεμόμυλο και μετά από δύο ημέρες τον ανατίναξε μαζί με τα πυρομαχικά. Οι Τούρκοι και Αιγύπτιοι στρατιώτες τον βρήκαν ημιθανή, τον βασάνισαν και τον κρέμασαν.

Ο Τύπος, η αρθρογραφία, η δημόσια έκφραση γνώμης άνθισαν κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. Ο Ελβετός Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ νυμφεύθηκε Μεσολογγίτισσα, βαπτίσθηκε Ορθόδοξος Χριστιανός και εξέδιδε την εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά». Από τον Ιανουάριο του 1824 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1826 η εφημερίδα μετέδιδε εντός και εκτός Μεσολογγίου το πατριωτικό μήνυμα της Φρουράς, αλλά και των αμάχων. Δίπλα στη στήλη με τα ονόματα των νεκρών από τα κανόνια του Κιουταχή και του Ιμπραήμ δημοσιεύονταν άρθρα για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, καθώς και μεταφράσεις κειμένων ξένων διανοητών. Είναι διαχρονικά επίκαιρη η επισήμανση του Μάγερ ότι δεν πρέπει να δημοσιεύονται ανώνυμα κείμενα. Η υπευθυνότητα απαιτεί υπογραφή.
Ο Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ έπεσε μαχόμενος κατά την Έξοδο. Στο πρόσωπό του τιμούμε τη δημοσιογραφία και τους Φιλέλληνες.

Ο Πανελλήνιος χαρακτήρας της Επαναστάσεως αντανακλάται στους γνωστούς και αγνώστους μαχητές της Πολιορκίας και της Εξόδου. Οι εντόπιοι Μεσολογγίτες, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, μάχονται στις πολεμίστρες που σχεδίασε ο Χιώτης μηχανικός Κοκκίνης, δίπλα σε Σουλιώτες, Πελοποννησίους, όπως ο Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος, Μακεδόνες όπως ο Νικόλαος Κασομούλης, Έλληνες Κυπρίους και πολλούς άλλους. Ο Θεσσαλονικεύς τυπογράφος Δημήτριος Μεσθενεύς τυπώνει για πρώτη φορά τον Ύμνον εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού, εκεί στο πολιορκημένο Μεσολόγγι, το 1825.

Στο Μεσολόγγι, ακόμη και στη διάρκεια της πολιορκίας, λειτούργησαν δικαστήρια! Όταν ο πολεμιστής γνωρίζει ότι μπορεί να βρει το δίκιο του σε ένα θεσμοθετημένο όργανο, τότε ενθαρρύνεται περισσότερο ώστε να αγωνισθεί για την Ελευθερία.

Θαυμαστές λεπτομέρειες (άγνωστες στο ευρύ κοινό) για τη λειτουργία δικαστηρίων πρώτου και δευτέρου βαθμού στο Μεσολόγγι ακούσαμε την Κυριακή 15 Μαρτίου σε μία εκδήλωση που διοργάνωσε στην Αθήνα η Ιερά Μητρόπολις Αιτωλίας και Ακαρνανίας σε συνεργασία με την Εταιρεία Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για τη Δημοκρατία και τις Ελευθερίες. Ο επίτιμος Πρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, ο Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου κ. Σπύρος Βλαχόπουλος, και η Πρωτοδίκης- Υποψηφία Δρ Νομικής κ. Μάνθα Ζωγράφου παρουσίασαν το έργο των δικαστηρίων σε εκείνη τη δύσκολη περίοδο.
Παρά την πείνα και τις στερήσεις, παρά την πιεστική πολιορκία από Τούρκους και Αιγυπτίους, οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι δεν συζήτησαν καμία πρόταση για παράδοση. Αποφάσισαν την Έξοδο και κέρδισαν την Αθανασία. Το Μεσολόγγι ένωσε τους Έλληνες και αφύπνισε τους Ευρωπαίους.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 21.3.2026

https://paterikos.blogspot.com/2026/03/blog-post_98.html

Όταν η κοινωνία μαθαίνει στα παιδιά της τη βια-Ελένη Σκοτεινιώτη

Ελένη Σκοτεινιώτη, εκπαιδευτικός: Όταν η κοινωνία μαθαίνει στα παιδιά της τη βια

Τα  δελτία ειδήσεων των τελευταίων χρόνων μοιάζουν ολοένα και περισσότερο με καταλόγους κακουργηματικών πράξεων. Ξυλοδαρμοί, κακοποιήσεις, επιθέσεις, ακόμη και φόνοι έχουν γίνει σχεδόν καθημερινό περιεχόμενο της ενημέρωσης. Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο η συχνότητα αυτών των περιστατικών, αλλά η ταυτότητα των δραστών.

Δεν πρόκειται πλέον για σεσημασμένους εγκληματίες ή για πρόσωπα με βεβαρημένο παρελθόν. Πολύ συχνά οι δράστες είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, νεαρά άτομα χωρίς προηγούμενες ενδείξεις εγκληματικής συμπεριφοράς, που μέσα σε μια στιγμή έντονης ψυχικής φόρτισης προβαίνουν σε πράξεις που υπερβαίνουν κάθε όριο κοινωνικής συμβίωσης.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η βία εκδηλώνεται όλο και συχνότερα από εφήβους και ακόμη και από παιδιά. Συμμορίες νεαρών επιτίθενται με μανία σε συνομηλίκους, σε αδύναμους ανθρώπους ή ακόμη και σε ηλικιωμένους. Και όχι μόνο αυτό: πολλές φορές καταγράφουν οι ίδιοι τις πράξεις τους με τα κινητά τηλέφωνα και τις προβάλλουν με καμάρι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η βία γίνεται θέαμα. Και το θέαμα γίνεται «κατόρθωμα».

Έτσι, σήμερα, κάθε φιλήσυχος πολίτης που κυκλοφορεί σε μια μεγαλούπολη, ιδιαίτερα τις νυχτερινές ώρες, μπορεί εύκολα να αισθανθεί την απειλή μιας ομάδας νεαρών που δοκιμάζουν τα όρια της ανοχής των γύρω τους. Στις πιο «ανώδυνες» περιπτώσεις πρόκειται για λεκτική επιθετικότητα. Όμως, όπως δείχνουν οι στατιστικές, δεν είναι καθόλου απίθανο η κατάσταση να εξελιχθεί σε σωματική βία.

Τα θύματα είναι συνήθως οι πιο αδύναμοι: παιδιά, ηλικιωμένοι, αλλά και κάθε ενήλικος που θα τολμήσει να τους κάνει παρατήρηση.

Πώς όμως φτάσαμε ως εδώ;

Πώς γίνεται μια σημαντική μερίδα της νεολαίας να υιοθετεί μια τόσο απειλητική και απάνθρωπη συμπεριφορά; Και πώς εξηγείται ότι σε μια εποχή που η εκπαίδευση μιλά περισσότερο από ποτέ για ενσυναίσθηση, διαφορετικότητα και σεβασμό, βλέπουμε όλο και περισσότερα περιστατικά βίας με δράστες ανηλίκους;

Οι ειδικοί έχουν προσπαθήσει να δώσουν απαντήσεις. Εκπαιδευτικοί κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και επιμελητές ανηλίκων έχουν αναλύσει πολλές από τις αιτίες της σύγχρονης κοινωνικής παθογένειας. Ωστόσο, αυτή η γνώση παραμένει συχνά απομονωμένη μέσα στους επιμέρους επιστημονικούς χώρους ή δεν αξιοποιείται από τους θεσμούς που θα έπρεπε να τη μετατρέψουν σε συντονισμένη κοινωνική δράση.

Έτσι, η κοινωνία μένει ουσιαστικά χωρίς μηχανισμούς άμυνας απέναντι στα αντικοινωνικά μηνύματα που κατακλύζουν τους νέους.

Τα μηνύματα αυτά περνούν από πολλούς δρόμους. Άλλοτε εμφανίζονται με το προσωπείο της επαναστατικότητας, άλλοτε με την έλξη της παρανομίας ή με τη γοητεία της επίδειξης δύναμης απέναντι στους αδύναμους.

Η εφηβεία είναι μια ηλικία που αναζητά ένταση, πρόκληση και ταυτότητα. Ο νέος θέλει να ξεχωρίσει, να νιώσει ότι ανήκει σε κάτι ιδιαίτερο και να διαφοροποιηθεί από τον κόσμο των ενηλίκων. Σε άλλες εποχές αυτή η ανάγκη μπορούσε να διοχετευθεί σε μεγάλα ιδανικά – στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην ελευθερία, στην αλληλεγγύη.

Σήμερα, όμως, πολλά από αυτά τα ιδανικά έχουν αποδυναμωθεί ή απαξιωθεί.

Το κενό αυτό έρχονται να καλύψουν πρότυπα βίας και επιθετικότητας: η κουλτούρα των ναρκωτικών, της υπερβολής, της επιδεικτικής ισχύος και της υποκουλτούρας που προβάλλεται ως τρόπος ζωής. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η τραπ μουσική, η οποία σε μεγάλο μέρος της εξυμνεί τη βία, τον πλουτισμό χωρίς κόπο και την περιφρόνηση προς κάθε κοινωνικό κανόνα.

Τα συνοδευτικά βιντεοκλίπ παρουσιάζουν συχνά μια εικόνα επιθετικής ανδροπρέπειας: κουκούλες, μαύρα ρούχα, εικόνες έξω από φυλακές ή γήπεδα, ύφος σκληρό και απειλητικό. Για πολλούς νεαρούς ακροατές αυτά μετατρέπονται σε πρότυπα συμπεριφοράς.

Όμως η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στη μουσική ή στη μαζική κουλτούρα.

Η πολιτεία απέτυχε να πλησιάσει πολλά από αυτά τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Δεν τους πρόσφερε ουσιαστικές διεξόδους, ούτε πρότυπα ζωής που να εμπνέουν πίστη σε θετικές αξίες.

Ταυτόχρονα, ένα μεγάλο μέρος των κοινωνικών και πολιτικών ελίτ έχει συμβάλει, με τον τρόπο ζωής και τη στάση του, στην απαξίωση θεμελιωδών αξιών: της τιμιότητας, της εργατικότητας, της συνέπειας, της αλληλεγγύης και του σεβασμού προς τον συνάνθρωπο.

Συχνά λέγεται ότι «όλα ξεκινούν από την οικογένεια». Όμως η οικογένεια δεν λειτουργεί μέσα σε κοινωνικό κενό. Πολλές οικογένειες δεν στηρίζονται οικονομικά ή κοινωνικά από την πολιτεία, ενώ ταυτόχρονα εκτίθενται καθημερινά σε ένα μοντέλο ζωής που προβάλλεται από τα τηλεοπτικά μέσα.

Τα ριάλιτι, τα πρωινάδικα και η κουλτούρα της showbiz έχουν αναδείξει ως πρότυπα πρόσωπα των οποίων το κύριο χαρακτηριστικό είναι η επιδεικτική επιτυχία και η επιπολαιότητα. Σπάνια προβάλλονται άνθρωποι του μόχθου, συνεπείς εργαζόμενοι ή δημιουργικοί πολίτες που προσφέρουν ουσιαστικά στην κοινωνία.

Το αποτέλεσμα είναι να διαχέεται ένα πνεύμα ατομικισμού, ηδονισμού και στρεβλής κατανόησης της ελευθερίας.

Σε μια τέτοια νοοτροπία, η έννοια του ορίου χάνεται. Τα παιδιά μεγαλώνουν χωρίς σαφή αίσθηση απαγορεύσεων, χωρίς φόβο συνεπειών και χωρίς σεβασμό προς τους κανόνες της κοινωνικής ζωής.

Το σχολείο προσπαθεί συχνά να αντισταθμίσει αυτές τις ελλείψεις. Με το αναλυτικό πρόγραμμα αλλά και με την προσπάθεια των εκπαιδευτικών επιχειρεί να καλλιεργήσει πνεύμα συνεργασίας και αλληλοσεβασμού. Όμως όλο και περισσότερα παιδιά φτάνουν στις σχολικές αίθουσες ήδη φορτισμένα από τα προβλήματα του οικογενειακού και κοινωνικού τους περιβάλλοντος.

Έτσι, το σχολείο καλείται να αντιμετωπίσει καθημερινά συμπεριφορές που αντανακλούν μια βαθύτερη κοινωνική κρίση.

Τα φαινόμενα αυτά δεν περιορίζονται στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα ευρύτερο πρόβλημα των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών. Όμως αυτό δεν δικαιολογεί τη μοιρολατρική αποδοχή τους.

Η αντιμετώπισή τους δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην οικογένεια ή μόνο στο σχολείο. Απαιτείται συνεργασία όλων των θεσμών: εκπαιδευτικών, κοινωνικών υπηρεσιών, δικαιοσύνης, τοπικής αυτοδιοίκησης και εκκλησίας.

Όταν εντοπίζεται ένα πρόβλημα συμπεριφοράς, οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να συνεργάζονται άμεσα για να στηρίξουν το παιδί και την οικογένειά του, αλλά και να θέτουν σαφή όρια στην αντικοινωνική συμπεριφορά.

Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να τεθούν όρια και στον τρόπο με τον οποίο τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τα περιστατικά βίας. Η εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου πόνου και η υπερπροβολή εγκληματικών πράξεων στο όνομα της «ενημέρωσης» δεν είναι έκφραση ελευθερίας του Τύπου, αλλά κατάχρηση εξουσίας.

Μια δημοκρατική κοινωνία οφείλει να προστατεύει την οικογένεια και τη νέα γενιά από τέτοιου είδους επιρροές.

Δυστυχώς, πολλοί θεσμοί αποδεικνύονται απρόθυμοι να αναλάβουν το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης με τα προβλήματα. Οι κυβερνήσεις φοβούνται το πολιτικό κόστος, οι κοινωνικοί φορείς παραλύουν από την κομματοκρατία, ενώ η πνευματική ελίτ συχνά σιωπά.

Έτσι, η κοινωνία αφήνεται να αντιμετωπίσει μόνη της μια κρίση που απειλεί τις ίδιες τις βάσεις της.

Ίσως, λοιπόν, η ελπίδα να βρίσκεται αλλού: σε πρωτοβουλίες πολιτών που θα ξεκινήσουν από τη βάση της κοινωνίας. Σε μικρές κοινότητες ανθρώπων που θα αποφασίσουν να συνεργαστούν για να βελτιώσουν τη ζωή στη γειτονιά τους, στην πόλη τους, στον τόπο τους.

Τέτοιες πρωτοβουλίες δεν είναι εύκολες. Απαιτούν υπέρβαση εγωισμών, διάθεση συνεργασίας και έναν βαθμό κοινωνικού ηρωισμού.

Αν όμως δεν υπάρξει αυτή η κινητοποίηση, τότε η κοινωνία θα συνεχίσει να παρακολουθεί παθητικά την εξάπλωση της βίας, μέχρι τη στιγμή που θα συνειδητοποιήσει ότι το πρόβλημα δεν αφορά πια «κάποιους άλλους», αλλά όλους μας.

Πηγή https://www.iepomenimera.gr/index.php/el/politismos-kai-varvarotita/eleni-skoteinioti-ekpaideftikos-otan-i-koinonia-mathainei-sta-paidia-tis-ti-via

https://konstantinoupolipothoumeno.blogspot.com/2026/03/blog-post_05.html

Ζώντας το Μυστήριο των Χριστουγέννων κατά τον Άγιο Παΐσιο

 
Ζώντας το Μυστήριο των Χριστουγέννων κατά τον Άγιο Παΐσιο

Άγιος Παΐσιος: 

Η εορτή των Χριστουγέννων είναι μία από τις σημαντικότερες στιγμές της χριστιανικής πίστης, καθώς σηματοδοτεί τη Γέννηση του Θεανθρώπου Χριστού.

Επιμέλεια- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Η προσέγγιση του Αγίου Γέροντα Παΐσιου για τη βίωση αυτής της μεγάλης εορτής είναι βαθιά πνευματική και αναδεικνύει τη σημασία της εσωτερικής προετοιμασίας για την πλήρη κατανόηση του θείου αυτού γεγονότος.

Ο Αγιος Παΐσιος εξηγεί ότι για να ζήσουμε το μυστήριο της Γέννησης του Χριστού, πρέπει ο νους μας να είναι στραμμένος στα θεία νοήματα και τα γεγονότα που σχετίζονται με τη μεγάλη αυτή ημέρα. Δεν αρκεί μόνο η εξωτερική συμμετοχή στις εορταστικές ακολουθίες και τα έθιμα. Πρέπει να συμμετέχουμε εσωτερικά, με πνευματική διάθεση, ώστε να γιορτάζουμε αληθινά και ουσιαστικά. 

 Η σημασία της πνευματικής προετοιμασίας

Κατά τον Αγιο Γέροντα, οι χριστιανοί πρέπει να προσεγγίζουν τις εορτές με πνευματική εγρήγορση και όχι απλώς ως κοινωνικές ή κοσμικές εκδηλώσεις. Σημειώνει χαρακτηριστικά ότι το να ζήσει κανείς τις άγιες ημέρες σημαίνει να εστιάσει στα γεγονότα της κάθε γιορτής, αφήνοντας στην άκρη τις πρακτικές προετοιμασίες που πολλές φορές αποσπούν τον νου. Η μελέτη των γεγονότων της Γέννησης, όπως περιγράφονται στα τροπάρια και τις Γραφές, γεμίζει την ψυχή με ευλάβεια και συγκίνηση.

«Όταν ο νους είναι στα θεία νοήματα», λέει ο Γέροντας, «ζει τα γεγονότα ο άνθρωπος, και έτσι δεν αλλοιώνεται». Με άλλα λόγια, η εσωτερική σύνδεση με το νόημα της Γέννησης του Χριστού αναβαθμίζει την πνευματική ζωή και μας φέρνει πιο κοντά στο θείο. 

 Η Αγρυπνία των Χριστουγέννων

Μια ιδιαίτερη αναφορά του Γέροντα είναι η Αγρυπνία της παραμονής των Χριστουγέννων. Τονίζει ότι αυτή η νύχτα είναι μοναδική και δεν θα έπρεπε να την περνάμε κοιμισμένοι. Φέρνει ως παράδειγμα τους ποιμένες που αγρυπνούσαν στα χωράφια, φυλάγοντας τα πρόβατά τους, και οι οποίοι αξιώθηκαν να δουν τον Χριστό. Η εγρήγορση αυτή, όχι μόνο σωματική αλλά και πνευματική, είναι που μας επιτρέπει να προσεγγίσουμε το μέγα μυστήριο της Θείας Ενανθρώπησης.

Η φράση της μητέρας του, «Απόψε μόνον οι Εβραίοι κοιμούνται», υπογραμμίζει τη σημασία της πνευματικής εγρήγορσης και συμμετοχής στις εορτές. Οι ποιμένες ήταν αυτοί που βίωσαν πρώτοι τη Γέννηση του Χριστού, επειδή είχαν το πνεύμα τους ελεύθερο και ανοιχτό προς το θείο. 

 Η Ταπείνωση της Θείας Γέννησης

Ο Αγιος Γέροντας Παΐσιος περιγράφει με συγκινητικό τρόπο τη φτωχική κατάσταση της γέννησης του Χριστού μέσα στο σπήλαιο της Βηθλεέμ. Η Παναγία και ο Ιωσήφ δεν βρήκαν χώρο στα πανδοχεία και κατέληξαν σε μια σπηλιά, όπου ζώα έβρισκαν καταφύγιο. Το βόδι και το γαϊδουράκι με τα χνώτα τους ζέσταναν το Θείο Βρέφος, φανερώνοντας την απόλυτη ταπείνωση και απλότητα που χαρακτηρίζει την έλευση του Σωτήρα στον κόσμο.

Ο Αγιος Γέροντας υπενθυμίζει τη φράση του προφήτη Ησαΐα: «Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ», υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και τα ζώα αναγνώρισαν το μεγαλείο του Θεού, ενώ πολλοί άνθρωποι παρέμειναν αδιάφοροι. 

Η Χαρά και ο Πόνος της Παναγίας

Ένα από τα μυστήρια της Γέννησης, όπως σημειώνει ο Αγιος Γέροντας, είναι η εμπειρία της Παναγίας, η οποία ζούσε συγχρόνως τη χαρά και τη λύπη. Το τροπάριο που αναφέρεται στη διπλή αυτή κατάσταση της Παναγίας, «χαίρουσα ομοῦ καὶ δακρύουσα», εκφράζει τη θεολογική αλήθεια ότι η μητέρα του Χριστού ένιωθε δέος μπροστά στο μεγαλείο του Υιού της, αλλά και την ανθρώπινη συγκίνηση για το έργο που θα αναλάμβανε ο Χριστός. 

Η Ζωντανή Εμπειρία του Μυστηρίου

Για τον Αγιο Γέροντα Παΐσιο, το μυστήριο της Γέννησης δεν είναι απλώς ένα ιστορικό γεγονός αλλά μια ζωντανή εμπειρία που μπορεί να βιώσει κάθε χριστιανός. Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ο άνθρωπος πρέπει να στρέψει τον νου του στα λόγια που ψάλλονται: «Μέγα καὶ παράδοξον θαῦμα τετέλεσται σήμερον». Μέσα από τη νοερή εμβάθυνση, ο πιστός μπορεί να ζήσει το «παράδοξον» και να κατανοήσει την άπειρη αγάπη του Θεού που έφερε τη σωτηρία στον κόσμο.

Η ευχή του Γέροντα προς όλους τους χριστιανούς είναι να γίνουν οι καρδιές τους «Άγια Φάτνη», ικανές να δεχθούν το Θείο Βρέφος. Αυτή η εικόνα, πέρα από τη συμβολική της διάσταση, εκφράζει τη βαθύτερη επιθυμία του ανθρώπου να ενωθεί με τον Θεό. 

 Το Μήνυμα του Γέροντα για τα Χριστούγεννα

Η διδασκαλία του Αγίου Γέροντα Παΐσιου για τη βίωση των Χριστουγέννων μας καλεί να αναθεωρήσουμε τον τρόπο που προσεγγίζουμε τις γιορτές. Αντί να εστιάζουμε στις εξωτερικές προετοιμασίες, μας καλεί να στραφούμε στον εσωτερικό μας κόσμο και να ζήσουμε τα γεγονότα πνευματικά.

Με τη νοερά προσευχή, τη μελέτη των Γραφών και την ευλάβεια στις ακολουθίες, μπορούμε να βιώσουμε το μυστήριο της Γέννησης του Χριστού με αυθεντικότητα. Το μήνυμα του Γέροντα Παΐσιου είναι επίκαιρο και μας υπενθυμίζει ότι η πραγματική ουσία των Χριστουγέννων βρίσκεται στη σχέση μας με τον Θεό και στη δυνατότητα να γίνουμε μέτοχοι της θείας χάριτος.

https://www.vimaorthodoxias.gr/theologikos-logos-diafora/zontas-to-mystirio-ton-christoygennon-kata-ton-agio-pa-sio/